Ostatni wieloryb

Ilja Warszawski (1908-1974) rosyjski pisarz SF urodzony w Kijowie. Fantastykę pisał stosunkowo krótko, pod koniec życia. Jego opowiadania wyróżniały pośród radzieckiej fantastyki ironią, naukowymi podstawami i aluzyjnością. Dużą popularność przyniósł mu cykl Słońce zachodzi na Donomagiem, będący aluzją do kondycji imperium sowieckiego.

Zbiór opowiadań Ostatni wieloryb zawiera opowiadania w Polsce premierowe, w tym trzy z cyklu o Donomagu, miasta państwa jako żywo przypominającego komunistyczną idealizowaną rzeczywistość, ale chylącą się ku upadkowi. Do tego mikropowieść fantastyczno kryminalna i kilka klasycznych tekstów science fiction.

Twórczość Warszawskiego podobała się czytelnikom głównie dzięki aluzyjności i dużej dozie ironii. Pisarza interesował pomysł i konstrukcja opowiadania. Przedmiotem satyry Warszawskiego była często przesadna wiara w elektronowe mózgi i roboty, które przejmą od ludzi wszelkie zadania i prace.